ค่าไดน์เท่าไหร่ถึงจะพิมพ์ติด? วิธีเช็กค่าระเบิดผิวด้วยปากกาและน้ำยา
พิมพ์ไปแล้วหมึกหลุด ลอกเทปแล้วหมึกติดเทปออกมา หรือกาวลามิเนตไม่ยึด สาเหตุอันดับแรกที่ควรเช็กคือ ค่าระเบิดผิว (ค่าแรงตึงผิว หรือค่าไดน์) ของฟิล์ม ถ้าค่าต่ำกว่าที่หมึกต้องการ หมึกจะเกาะผิวฟิล์มไม่ได้ ไม่ว่าจะปรับเครื่องพิมพ์อย่างไรก็ตาม
ค่าไดน์คืออะไร
ค่าไดน์คือค่าแรงตึงผิวของวัสดุ หน่วยมาตรฐานคือ mN/m ซึ่งมีค่าเท่ากับหน่วย dyne/cm ที่คนในโรงงานเรียกกันติดปาก ฟิล์มพลาสติกอย่าง PE และ PP มีค่าแรงตึงผิวต่ำตามธรรมชาติ หมึกจึงไม่เกาะ ต้องผ่านการทำ ทรีตเมนต์โคโรนา (Corona Treatment) เพื่อเพิ่มค่าไดน์ก่อนพิมพ์ เคลือบ หรือลามิเนต
ค่าไดน์ขั้นต่ำสำหรับงานพิมพ์
อ้างอิงจากคู่มือ Corona and Plasma Treatment ของ SOFTAL (เยอรมนี):
| งาน | ค่าไดน์ขั้นต่ำ (mN/m) |
| พิมพ์ด้วยหมึกโซลเว้นท์ | 38–40 |
| พิมพ์ด้วยหมึก UV | 42 |
| พิมพ์ด้วยหมึกน้ำ | 44–46 |
| ฟิล์ม PP ออกจากเครื่องเป่า/รีดฟิล์ม (เผื่อเก็บสต็อก) | 42–44 |
| ฟิล์ม PE ออกจากเครื่องเป่า/รีดฟิล์ม (เผื่อเก็บสต็อก) | 44–46 |
งานลามิเนตใช้หลักเดียวกับงานพิมพ์ และควรทรีตทั้งสองชั้นที่จะประกบกัน
ทำไมฟิล์มที่ทรีตแล้วยังพิมพ์ไม่ติด
ค่าไดน์ลดลงได้ระหว่างเก็บฟิล์มไว้ในสต็อก โดยเฉพาะฟิล์มที่ผสมสารลื่น (Slip Additive) สารลื่นจะค่อยๆ เคลื่อนขึ้นมาที่ผิวฟิล์มภายในไม่กี่วัน ทำให้ค่าไดน์ตกเร็ว โดยเฉพาะฟิล์มหนา คำแนะนำคือ:
- ทรีตฟิล์มตั้งแต่ตอนผลิตบนเครื่องเป่าหรือเครื่องรีดฟิล์ม ให้ได้ค่าตามตารางด้านบน
- เช็กค่าไดน์อีกครั้งก่อนขึ้นเครื่องพิมพ์ ถ้าค่าต่ำกว่าเกณฑ์ ให้ทรีตซ้ำ (Refresh Treatment) บนเครื่องพิมพ์ก่อนพิมพ์
วิธีเช็กค่าไดน์: เลือกเครื่องมือให้ถูกงาน
| เครื่องมือ | ช่วงค่า | เหมาะกับ |
| ปากกา Quick Test (แบบแห้ง) | 38 mN/m ค่าเดียว | เช็กเร็วหน้าเครื่องว่าฟิล์มด้านไหนผ่านการทรีต หรือค่าถึง 38 หรือไม่ |
| ปากกาทดสอบ Test Pen (แบบเปียก) | 30–56 mN/m (เลขคู่) | วัดค่าจริงของฟิล์มก่อนพิมพ์ เคลือบ ลามิเนต |
| น้ำยาทดสอบ Test Ink | 30–72 mN/m (เลขคู่) | วัดค่าที่แม่นยำตามมาตรฐาน ใช้ในห้อง QC |
SOFTAL แนะนำให้ใช้ปากกาแบบแห้งสำหรับเช็กเร็วในไลน์ผลิตเท่านั้น เพราะปลายปากกาอาจเก็บสิ่งสกปรกจากผิวฟิล์มได้ ถ้าต้องการค่าที่แม่นยำให้ใช้น้ำยาหรือปากกาแบบเปียก
ขั้นตอนวัดค่าไดน์ด้วยน้ำยาหรือปากกาแบบเปียก (ตามมาตรฐาน DIN ISO 8296)
- เลือกน้ำยาที่ค่าใกล้เคียงกับค่าที่คาดว่าฟิล์มจะได้ เช่น 38 หรือ 40
- ทาน้ำยาเป็นแถบยาวประมาณ 4 ซม. บนผิวฟิล์ม
- ดูขอบของแถบน้ำยา
- ขอบคงรูปได้ประมาณ 2 วินาที แปลว่าค่าไดน์ของฟิล์มเท่ากับค่าของน้ำยา
- น้ำยาหดตัวเป็นหยดเร็วกว่านั้น แปลว่าค่าไดน์ของฟิล์มต่ำกว่า ให้ลองน้ำยาค่าต่ำลง
- ขอบคงรูปนานกว่านั้น แปลว่าค่าไดน์ของฟิล์มสูงกว่า ให้ลองน้ำยาค่าสูงขึ้น
- ค่าที่ได้คือค่าของน้ำยาตัวสุดท้ายที่ขอบคงรูปได้ประมาณ 2 วินาที
วิธีเช็กเร็วด้วยปากกา Quick Test 38
ขีดเส้นลงบนฟิล์ม ถ้าเส้นหมึกเกาะติดเป็นเส้นสม่ำเสมอ แปลว่าค่าไดน์อย่างน้อย 38 mN/m ถ้าเส้นหดตัวเป็นจุดหรือขาดเป็นช่วง แปลว่าต่ำกว่า 38 หรือเป็นด้านที่ไม่ได้ทรีต
เคล็ดลับให้ผลวัดเชื่อถือได้
- ใช้แปรงหรือปากกาแยกสำหรับน้ำยาแต่ละค่า ห้ามใช้ปนกัน
- ปิดฝาขวดให้สนิท เก็บในที่เย็น
- เปลี่ยนน้ำยาใหม่หลังเปิดใช้ประมาณ 6 เดือน เพราะความชื้นในอากาศทำให้ค่าเพี้ยน
- อย่าจับผิวฟิล์มบริเวณที่จะวัด
ปากกาและน้ำยาทดสอบค่าไดน์จาก API
API มีครบทั้งปากกา Quick Test 38 mN/m ปากกาทดสอบ 30–56 mN/m และน้ำยาทดสอบ 30–72 mN/m ผลิตภายใต้ลิขสิทธิ์ของ AFS ประเทศเยอรมนี ตามมาตรฐาน DIN ISO 8296 และ ASTM D 2578 และถ้าค่าไดน์ไม่ถึง API มีเครื่องทรีตเมนต์โคโรนา SOFTAL สำหรับเครื่องเป่าฟิล์ม เครื่องรีดฟิล์ม เครื่องพิมพ์ และเครื่องลามิเนต
ดูสินค้า: ปากกาเช็คค่าระเบิดผิว · ติดต่อ: โทร 090-198-4456 · อีเมล api@advanced-intertrade.com · LINE sales_api
